مقالات

صندلی ارگونومیک صندلی ارگونومیک on1/8/2018 9:58:57 AM. N/A

صندلی ارگونومیک

صندلی ارگونومیک چیست و چه تفاوتهایی با دیگر صندلی ها دارد؟ شاید تا به حال واژه ارگونومی یا ارگونومیک را زیاد شنیده باشید. تاکنون تحقیقات بسیاری در دانشگاههای معتبر توسط دانشمندان علوم فیزولوژی و ارتوپدی انجام شده است. اکثریت قریب به اتفاق این نتایج نشان میدهد بهره گیری از صندلی ارگونومیک در حین کار، تاثیر به سزایی در کاهش ریسک ابتلا به ناراحتی ها و عوارض جدی اسکلتی دارد. یک صندلی اداری ارگونومیک طبی ابزاری است که در صورت به کارگیری صحیح میتواند به افزایش ایمنی و سلامتی اندامها و اصلاح و حفظ الگوی صحیح نشستن کمک کند.


امروزه ارگونومیک یا طبی به یک دانش گسترده بدل شده است. تعریف آن عبارت است از دانش بکار بردن اطلاعات علمی موجود دربارهٔ  طراحی محیط کار. ارگونومی ظرفیت‌ها و توانمندی‌های انسان را بررسی می‌کند و سپس اطلاعات به دست آمده را در طراحی مشاغل، فراورده‌ها، محیط‌های کار و تجهیزات به کار می‌بندد.  معمولاً از اصطلاحات ارگونومی و عوامل انسانی  به طور مترادف بهره گرفته می‌شود. هر دو اصطلاح رابطهٔ دوسویهٔ کار و نیازمندی‌های شغلی را بازگو و تشریح می‌کند و هر دو درصدد کاهش فشارهای جسمانی و روانی در محیط کار هستند.

 

صندلی ارگونومیک طبی

 

آشکارترین اثر مثبت طراحی درست و مناسب مشاغل، تجهیزات و محیط کار، بالارفتن سطح ایمنی، بهداشت، تطبیق کار با کارگر بر اساس ابعاد بدنی فرد و در نهایت رضایت شغلی و بهبود بهره‌وری است.  ارگونومی  بدین معناست که هر وسیله‌ای مانند میز یا صندلی متناسب با ویژگی‌های بدن انسان ساخته شود.


حدود 70 درصد از نیروهای کار جوامع صنعتی در طول ساعات کاری بر روی صندلی مینشینند. به علاوه افرادی که در خارج از این بازه قرار میگیرند نیز ساعات زیادی از شبانه روز را برای فعالیتهای غیر شغلی مانند غذا خوردن، مطالعه، تماشای تلویزیون، بازی های ویدیویی، رانندگی و غیره بر روی صندلی ها سپری میکنند. با توجه به این موضوع میتوان نتیجه گیری نمود که امروزه درصد بالایی از مردم جهان اوقات زیادی را صرف نشستن روی صندلی میکنند. طبعا این امر تبعاتی دارد که آثار آن را بطور مستقیم به بدن تحمیل میکند و این مقوله نقش به سزایی را در نرخ سلامتی انسانها بازی خواهد نمود.

 

صندلی طبی

بیشتر مردم گمان میکنند هنگامی که روی یک صندلی نشسته اند، بدن آنها در حالت استراحت و مشغول رفع خستگی است. اما پژوهشها نشان میدهند که در واقع چنین امری الزاما صحیح نیست. در واقع حالت نشسته از لحاظ بیومکانیکی فرمی از استقرار بدن ماست. در این حالت الگوی گرانشی پیکر، از وضعیت توزیع نیرو به وضعیت تمرکز نیرو تغییر میکند. به عبارت ساده تر هنگامی که ما در حالت نشسته قرار داریم، فشار وزن بالاتنه و دستها  که چیزی حدود 65 درصد  کل وزن بدن است، بطور مستقیم به چند نقطه محدود مانند قسمت تحتانی ستون مهره ها، کفل و پشت رانها وارد میشود. این فشار کاملا تحت تاثیر قوانین فیزیکی متغییر است و میزان آن وابسته به عواملی چون وضعیت نشستن، BMI   و نوع نشیمنگاهی که روی آن مینشینیم تغییر میکند.

وقتی یک  صندلی اداری از طراحی ارگونومی برخوردار باشد، به آن صندلی ارگونومیک گفته میشود. مهمترین ویژگی های یک صندلی ارگونومیک با کیفیت، سازگاری با ابعاد و فرم اندامی کاربر، توزیع نیرو و رفع تمرکز فشار از مرکز ثقل بدن در هنگام کار میباشد. در این میان بحث ارتفاع صندلی یکی از موارد تاثیرگذار در تقسیم متناسب وزن حین نشستن است؛ در واقع صندلی ارگونومیک طبی نه باید خیلی بلند باشد نه خیلی کوتاه. اگر بیش از اندازه بلند باشد، فشار فزاینده ای به زانوها و بندهای عصبی پشت ران وارد می‌شود و در حالی‌که هیچ نیرویی به کف پاها منتقل نمیگردد، قسمت‌های دیگری از بدن تحت فشار زیادی قرار دارند. همچنین چنانچه صندلی بیش از حد کوتاه باشد نیروی زیادی را بر روی اسکلت در نواحی نشیمنگاه و منطقه تحتانی ستون مهره ها وارد میکند که این امر در دراز مدت میتواند سلامتی را به طور جدی تهدید نماید. ، اما تنها داشتن صندلی اداری ارگونومیک برای رفع مشکلات شما کافی نیست، بلکه تنظیم تمام اجزاءِ اصلی آن با ویژگی ها و ابعاد بدن کاربر نیز الزامی است تا ضمن افزایش سطح آسودگی، مانع ظهور آسیبهای اندامی گردد.

نشستن روی یک صندلی آن هم در دوره های طولانی مدت، در شرایطی میتواند موجب وارد آمدن فشار مذکور به بافت بین مهره ای و ایجاد لخته های خونی در بخش تحتانی بدن مانند پاها گردد که در مورد اول این امر علت عمده بروز بیماریهای دیسک مهره و در مورد دوم، سبب کندی چرخه بازگشت خون به قلب میشود.

شاید یک صندلی ارگونومیک به تنهایی عامل کاهش صدمات ناشی از کار نباشد. اما این عامل در کنار تمرینات مخصوص ارگونومیک، نه تنها باعث کاهش خطرات و آسیبهای جدی میگردد، بلکه به بالارفتن میزان بازدهی و خروجی مطلوب کارکنان نیز کمک شایانی میکند.

مطالعات نشان میدهد که استفاده از صندلی های قابل تنظیم و ایمن، به همراه آموزش و تمرینات ارگونومیک جهت بهبود وضعیت نشستن، موجب کاهش چشمگیر صدمات ارتوپدی و دردهای عضلانی میگردد. بر اساس این تحقیقات تنها همین دو عامل فوق به آسانی نرخ بهره‌وری کاری افراد را تا 17/5 درصد افزایش میدهد.

این موارد به نحو تجربی و عینی نیز کاملا مشهود است. بسیاری از کارفرمایان و صاحبان مشاغل، برای کاهش هزینه ها از مواد و تجهیزات ارزان و بی کیفیت بهره میبرند، اما آمار نشان میدهد این امر در درازمدت خسارات به مراتب بزرگتری را برای آنها به بار خواهد اورد. پژوهشهای متعدد ثابت نموده که استفاده از صندلیهای با کیفیت و ارگونومیک، یکی از مهمترین عوامل داشتن کارکنان خشنود و کسب و کاری با بهره وری بالا، و  همچنین جلوگیری از پرداخت غرامتهای کلان بر اثر دعاوی حقوقی پرسنل میباشد.

مطابق این پژوهشها تجهیز محیط های کار با صندلی های ارگونومیک و به کار بستن برخی تمهیدات ایمنی، به میزان قابل ملاحظه ای موجب کاهش صدمات ناشی از کار در ادارات و شرکتها میگردد.

 

صندلی ارگونومیک قابلیت تنظیمی گسترده ای دارد.

استفاده از صندلی قابل تنظیم ارگونومیک به همراه ارائه آموزش های ایمنی، و به کار بستن تمرینات ارگونومیک، در هر روز کاری بطور موثر سبب کاهش خطر ابتلا به عوارضی همچون، آسیبهای ستون مهره، زوال عضلانی و دردهای مزمن مفاصل میشود.

در سال 1990 میلادی محققان در یافتند  واحدهای شغلی که به بهینه سازی تجهیزات کار با محصولات ارگونومیکی، اقدام نموده اند افزایش 17/5 درصدی نرخ بهره وری را در مقایسه با دیگر محیطهای کاری داشته اند.

تحقیقات در سال 2003 میلادی ثابت نمود  کارکنانی که در محیط کار صندلی مناسب قابل تنظیم و آموزشهای ارگونومیک دفترکار دریافت نموده اند، 17/7 درصد بازدهی بیشتری نسبت به دیگر عوامل کاری داشته اند.

از همه این آمارها و تحقیقات میتوان نتیجه گیری کرد که به کار بستن تمهیدات ارگونومیکی نشستن پشت میزکار، امری است که تمامی کارفرمایان و صاحبان مشاغل می‌بایست به ان توجه جدی داشته باشند همچنین با استفاده از صندلی ارگونومیک آسایش، ایمنی و بهره وری بیشتر عوامل کار در ادارات و دفاتر نضمین میگردد.

.
کلمات کلیدی
ارگونومیک صندلی ارگونومیک صندلی اداری صندلی مدیریتی افزایش ایمنی محل کار صندلی طبی مزایای صندلی اداری ارگونومیک